Znajdź nas na

Subscribe

FAKTY

W powiecie ostrowieckim kult Świętej Barbary był bardzo popularny!

Urodziła się w bogatej pogańskiej rodzinie na przełomie III i IV wieku na obszarze dzisiejszej Turcji. Odznaczała się niezwykłą urodą, a przy tym nie brakowało jej inteligencji. Niestety jej życie nie było najłatwiejsze. Spotykała się z grupą chrześcijan, korespondowała z filozofem Orygenesem z Aleksandrii. Dzięki niemu przyjęła chrzest i złożyła ślub czystości. To nie spodobało się jej ojcu i aktualnym władzom. Głodzona i torturowana oddała życie za wiarę. Dziś, 4 grudnia, Kościół katolicki obchodzi jej wspomnienie. O tym, że w powiecie ostrowieckim mnóstwo jest śladów kultu Świętej Barbary przypomina Monika Bryła-Mazurkiewicz, prezes Centrum Krajoznawczo-Historycznego imienia profesora Mieczysława Radwana w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Święta Barbara fot. centrum Krajoznawczo-Historyczne imienia prof. Mieczysława Radwana w Ostrowcu Św.

– Święta Barbara jest patronką górników, a do XIX wieku wszystko to, co związane było z wydobyciem, a także przetwórstwem  było górnictwem. Nasze tereny w myśl dziewiętnastowiecznej nomenklatury są terenami górniczymi, Święta Barbara była bardzo popularną świętą – wyjaśnia Monika Bryła-Mazurkiewicz.   

Barbara z Nikomedii (dziś obszar Turcji) pomimo że urodziła się w rodzinie bogatego poganina Dioskura z Heliopolis łatwego życia nie miała. Według źródeł odznaczała się niezwykła urodą i inteligencją. Wysłana na nauki do Nikomedii poznała grupę chrześcijan, prowadziła także korespondencję z filozofem i pisarzem  Orygenesem z Aleksandrii. To dzięki niemu przyjęła chrzest i złożyła ślub czystości. To nie spodobało się jej ojcu, który miał wobec niej inne plany. Nie poskutkowało zamknięcie w wieży, głodzenie i straszenie. Ojciec wydał ją władzom, które po okrutnych torturach, skazały ją na śmierć. Wykonawcą wyroku (Barbarze ścięto głowę) był jej… ojciec. Podobno, gdy tylko odłożył miecz, zginął rażony piorunem.  

O tradycjach górniczych na terenie powiatu ostrowieckiego opowiada Monika Bryła-Mazurkiewicz

W „Wielkiej księdze świętych” przeczytać możemy m.in. „Bito ją, a rany nacierano tłuczonymi skorupami, później – gdy Barbara nie chciała się poddać i nie wyrzekła się wiary – rozdzierano jej ciało hakami, przypalano boki rozżarzonym żelazem i miażdżono głowę młotami. Wreszcie obcięto jej i Julianie, kobiecie, która odważyła się żałować nieszczęsnej, piersi i wodzono po mieście na pohańbienie. Skazano obie na ścięcie, wyrok zaś na Barbarze wykonał sam okrutny ojciec”

Historia Barbary z Nikomedii spisana została w języku greckim, syryjskim, koptyjskim, ormiańskim, chaldejskim, w średniowieczu –  we wszystkich językach europejskich. W Nadrenii uważana jest za towarzyszkę św. Mikołaja, a w wielu miejscach na świecie to właśnie Święta Barbara obdarowuje dzieci prezentami.

Święta Barbara w kościele w Mychowie
fot. centrum Krajoznawczo-Historyczne imienia prof. Mieczysława Radwana w Ostrowcu Św.

– Według nomenklatury XIX-wiecznej nasze tereny, obszar powiatu ostrowieckiego to tereny górnicze, na których kult Świętej Barbary jest bardzo silny. Widać to chociażby w Ostrowcu Św. Patronką drewnianego kościółka przy ulicy Sandomierskiej  jest także Święta Barbara. Bardzo silny kult tej świętej był też w Szewnie. Dzisiaj nie ma już ołtarza poświęconego  św. Barbarze, który znajdował się  tam przez wiele lat. Zachował się natomiast obraz, który do dziś znajduje się na plebanii – tłumaczy Monika  Bryła-Mazurkiewicz, prezes Centrum Krajoznawczo-Historycznego imienia profesora Mieczysława Radwana w Ostrowcu Św.

Także w szewieńskiej świątyni był kiedyś ołtarz poświęcony Świętej Barbarze

Przypomina, że w kościele pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego pomiędzy ulicami  Księcia Józefa Poniatowskiego, a Sandomierską w Ostrowcu Św., wizerunek Świętej Barbary zobaczyć można w ołtarzu lewej nawy bocznej. 

– Ołtarz ten zaprojektował Tadeusz Rekwirowicz, wykonał go natomiast Franciszek Czaja z Ćmielowa. Obraz z wizerunkiem świętej namalował na płótnie Bolesław Rutkowski, malarz z  Częstochowy. Wizerunek poświęcono został 1 kwietnia 1956 roku w Wielkanoc przez księdza Jana Rutkowskiego – przypomina.  

O ołtarzu św. Barbary w „kościele fabrycznym” w Ostrowcu Św. opowiada Monika Bryła-Mazurkiewicz

Kolejnym  wizerunkiem Świętej Barbary na terenie powiatu ostrowieckiego  jest ten uwieczniony na obrazie w parafii w Mychowie. Kościół wybudowany został w XVIII wieku, jednak na początku XX wieku spłonął. Został odbudowany. Święta Barbara pozostała też jego patronką. 

Tradycyjne przedstawienie Barbary na obrazie Giovanniego Antonio Boltraffio
Źródło: Web Gallery of Art:

– W ołtarzu głównym znajduje się wysuwany ołtarz Świętej Barbary, który został namalowany przez Mariana Brzezickiego z Radomia. Jest prezentowany podczas wyjątkowych uroczystości, jak czas Adwentu, w okresie Wielkiego Postu, a także podczas większych uroczystości. Na co dzień raczej go nie zobaczymy – tłumaczy Monika Bryła-Mazurkiewicz.  

Dodaje, że Święta Barbara była bardzo popularną świętą. Górnicy, a dziś także hutnicy zwracali się i zwracają do niej, prosząc o wstawiennictwo i wypraszając łaski u Pana Boga. 

Święta Barbara patronuje też kościołowi w Mychowie

– To też patronka chroniąca od nagłej, niespodziewanej śmierci, ale także flisaków, marynarzy, rybaków, więźniów, żołnierzy i kamieniarzy. Patronka do której zwracano się, gdy wybuchł pożar lub przyszła burza. jest też patronką Akademii Górniczo-Hutniczej, uczelni, która kształciła w zawodach technicznych –   wylicza Monika Bryła-Mazurkiewicz.

Kościół w Mychowie
fot. Centrum Krajoznawczo Historyczne im. profesora Mieczysława Radwana

W ikonografii św. Barbara przedstawiana jest w długiej, pofałdowanej tunice i w płaszczu, z koroną na głowie. W ręku trzyma kielich i Hostię, bowiem według legendy tuż przed śmiercią anioł przyniósł jej Komunię św. Czasami ukazywana jest z wieżą, w której była więziona oraz z mieczem, od którego zginęła. 

Dołącz do dyskusji

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Reklama

Connect
Zapisz się do newslettera

Jeżeli chcesz otrzymywać cotygodniowe podsumowanie wiadomość. Zapisz się do newslettera.

Previous Next
Close
Test Caption
Test Description goes like this