Znajdź nas na

Subscribe

FAKTY

Monika Bryła-Mazurkiewicz: To jest świadectwo lekceważenia lokalnego środowiska naukowego!

Na początku lutego do naszej redakcji dotarł fragment opracowania, które według naszego informatora, miało stanowić część „Powiatowego Programu Opieki nad Zabytkami Powiatu Ostrowieckiego na lata 2021-2024”. Poinformował nas wówczas, że pomimo iż wykonawca wyłoniony został na podstawie regulaminu zamówień publicznych, wstępna wersja opracowania zawiera mnóstwo błędów merytorycznych zaczynając od dat, poprzez błędy związane z historią podziałów administracyjnych terenu, na którym dziś rozpościera się powiat ostrowiecki, a na umiejscowieniu w nieodpowiednim okresie czasu zdarzeń historycznych – kończąc. O pomoc w weryfikacji wartości historycznej przesłanego tekstu, poprosiliśmy wówczas Monikę Bryłę-Mazurkiewicz, historyka, prezesa Centrum Krajoznawczo-Historycznego imienia profesora Mieczysława Radwana. – To co zobaczyłam, bardzo mnie zszokowało – wyjaśnia.

Monika Bryła-Mazurkiewicz, prezes Centrum Krajoznawczo-Historycznego imienia Mieczysława Radwana fot. Łukasz Grudniewski/naOSTRO.info

– Już po bardzo pobieżnym przejrzeniu tekstu, nawet nie wczytując się w niego dokładnie, rzuca się w oczy mnóstwo błędów merytorycznych, które świadczą nie tylko o braku wiedzy na temat naszego powiatu, co może być w pewnym sensie zrozumiałe, jeżeli przygotowanie zlecono osobie z zewnątrz, ale też błędów świadczących o braku elementarnej wiedzy historycznej. To co bardzo mnie uderzyło to m.in. nieprawdziwa informacja dotycząca gminy Waśniów, że cyt. „W roku 1409 w trakcie wyprawy na Grunwald, miejscowość odwiedził Władysław Jagiełło”, co jest kompletną bzdurą. Ze źródeł historycznych, z dzieła księdza Jana Długosza, ale także z opracowań, wiemy, którędy podążał król Władysław Jagiełło na czele swych wojsk na pole bitwy pod Grunwaldem, której datę zna chyba każdy Polak, a przynajmniej powinien ją znać. Przez nasze tereny, mam tu na myśli Ziemię Świętokrzyską monarcha szedł w czerwcu 1410 r. Wiemy, że 19 czerwca 1410 r. odwiedził klasztor na Łysej Górze. Skąd zatem data 1409? We fragmencie dotyczącym gminy Ćmielów czytamy: „W 1704 roku miasto zostało ponownie zniszczone przez Tatarów i Szwedów”. Jakich Tatarów? To brak elementarnej wiedzy –  mówi Monika Bryła-Mazurkiewicz, prezes Centrum Krajoznawczo-Historycznego im. profesora Mieczysława Radwana w Ostrowcu Św. 

Podkreśla, że znalazła też dużą liczbę błędów, opartą na stosowaniu uproszczeń i tzw. „skrótów myślowych”, które w przypadku opracowań historycznych, są niedopuszczalne. 

Fragment opracowania, jakie dotarło m.in. do naszej redakcji

– Jest takie zdanie: „W 1837 roku województwo zostało przemianowane na gubernię sandomierską, z siedzibą województwa w Radomiu. Od 1924 Ostrowiec funkcjonuje jako odrębny organ administracyjny. Natomiast po reformie administracyjnej, 1 stycznia 1999 roku zostaje utworzony Powiat Ostrowiecki”. No dobrze, ale co było po likwidacji gubernii sandomierskiej, skąd ten przeskok czasowy do roku 1924? Nie mamy w ogóle informacji, że przez wiele lat Ostrowiec znajdował się w guberni radomskiej, która powstała w 1844 r. z połączenia guberni sandomierskiej i kieleckiej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Ostrowiec znalazł się w granicach województwa kieleckiego, utworzonego w 1919 r. Co było między latami 30. XIX wieku, a latami 20-tymi XX wieku? Co oznacza także zwrot, że „od 1924 roku Ostrowiec funkcjonuje jako odrębny organ administracyjny”? Autorowi opracowania zapewne chodziło o to, że w 1924 r. Ostrowiec został wydzielony z granic powiatu opatowskiego. To trzeba doprecyzować. Tego typu „uproszczenia”, „skróty myślowe” są nie do przyjęcia – dodaje historyk.

Wyjaśnia, że błędy znalazła także w treści dotyczącej gminy Bałtów i Ćmielów.

– We fragmencie dotyczącym gminy Bałtów nie ma informacji, że gmina ta powstała w latach 50-tych XX wieku, a wcześniej była gmina Pętkowice. To jest historycznie ważna informacja. W opracowaniu napisano także, że: „Od 1975 roku Ćmielów znajdował się w granicach administracyjnych powiatu tarnobrzeskiego”. W 1975 r. zostały zlikwidowane powiaty i wprowadzono dwustopniowego podziału administracyjny kraju, na województwa i gminy. Wówczas zostało utworzone województwo tarnobrzeskie, w granicach którego znalazła się gmina Ćmielów – przypomina.

Dodaje, że błędów w przesłanym jej opracowaniu było znacznie więcej.

– Odnoszę takie wrażenie, że urzędnicy ze starostwa powiatowego, gdy wyłapali kilka błędów, rozesłali to opracowanie do lokalnych historyków i archeologów z prośbą o jego poprawienie. Dlaczego powiat nie zwrócił się do lokalnych historyków i archeologów wtedy, gdy taki dokument zamierzał tworzyć, tylko już po fakcie? Urzędnicy nie znali lokalnych historyków i archeologów gdy przystępowali do prac nad dokumentem? Przypomnieli sobie o nich kiedy pojawiła się potrzeba „posprzątania” po kimś z zewnątrz? To jest świadectwo lekceważenia lokalnego środowiska naukowego, gardzenia nim, a zarazem wysługiwania się, gdy pojawi się taka konieczność.  W samym Ostrowcu Świętokrzyskim mamy niezłych specjalistów: historyków, historyków sztuki, archeologów, którzy na swoim koncie mają bogaty dorobek naukowy, wystawy, wydawnictwa, udział w konferencjach, są na miejscu, doskonale znają region. Myślę, że gdyby władze powiatu zwróciły się do nich z propozycją przygotowania takiego opracowania, nie odmówiliby. Nie mam najmniejszych wątpliwości, że przygotowane przez nich opracowanie byłoby rzetelne, wykonane z największą starannością i nie z chęci zarobku, ale z umiłowania miejsca, które wybrali do zamieszkania i pracy. Dziwi mnie również, dlaczego urzędnicy w starostwie odpowiedzialni za promocję, którzy powinny posiadać wiedzę na temat powiatu, sami nie poprawili tekstu wspomnianego opracowania, tylko postanowili wysłużyć się lekceważonymi historykami czy archeologami – pyta Monika Bryła-Mazurkiewicz. 

O Powiatowy Program Opieki nad Zabytkami Powiatu Ostrowieckiego na lata 2021-2024 zapytaliśmy też w Starostwie Powiatowym w Ostrowcu Św. Wykonanie opracowania zlecone zostało podmiotowi pod nazwą: „Ochrona zabytków KRESY Michał Horbowicz z Leśnej Podlaskiej (woj. lubelskie).

Odpowiedź ze starostwa, jaką otrzymaliśmy na temat Powiatowego Programu Opieki nad Zabytkami Powiatu Ostrowieckiego na lata 2021-2024.

– Wykonawca opracowania został wyłoniony w drodze postępowania prowadzonego wg regulaminu udzielania zamówień publicznych o wartości od 5000 zł netto, do 50 000 zł netto. Wyłonienie wykonawcy nastąpiło w dniu 8 grudnia 2020 roku. Koszt wykonania opracowania Powiatowego Program Opieki nad Zabytkami Powiatu Ostrowieckiego na lata 2021-2024 wynosi 6 500 zł brutto. Środki finansowe – budżet powiatu ostrowieckiego na lata 2021. Kopia opracowania dostępna będzie po zatwierdzeniu przedmiotowego dokumentu (opracowania), który Wykonawca zamówienia złoży po otrzymaniu opinii Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – czytamy w odpowiedzi z 6 maja, pod którą podpisała się Marzena Dębniak, starosta ostrowiecki. 

Monika Bryła-Mazurkiewicz dodaje, że waznym podkreślenia jest, że autor „Powiatowego Programu Opieki  nad Zabytkami Powiatu Ostrowieckiego na lata 2021-2024” wskazał, że fragment zatytułowany „Zarys historii obszaru powiatu” opracowywał na podstawie pozycji: Ostrowiec Świętokrzyski. Monografia historyczna miasta, pr. zbior., Ostrowiec Świętokrzyski 1997, Ostrowiec Świętokrzyski i powiat ostrowiecki, Bydgoszcz 2008,  Ostrowiec Świętokrzyski jako „mała ojczyzna”. W kręgu badań nad tożsamością regionalną, red. Paweł Gotowiecki, Ostrowiec Świętokrzyski 2014.

– Znam monografię Ostrowca Świętokrzyskiego, jestem również autorem jednego z artykułów wchodzących w skład wydawnictwa pod red. pana Pawła Gotowieckiego. Nie wiem skąd czerpała wiedzę na temat powiatu ostrowieckiego osoba, która przygotowuje wspomniane opracowanie, ale z pewnością nie z tych wydawnictw – podsumowuje historyk.

Dołącz do dyskusji

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Reklama

Connect
Zapisz się do newslettera

Jeżeli chcesz otrzymywać cotygodniowe podsumowanie wiadomość. Zapisz się do newslettera.

Previous Next
Close
Test Caption
Test Description goes like this